Van'ın Meşhur Otlu Küp Peyniri Kış İçin Tezgâhlara Çıktı

Geleneksel Lezzetlerin Sofradaki Yeri

Van bölgesinin asırlardır devam eden kültürel mirasının bir parçası olan meşhur otlu küp peyniri, kış mevsiminde tüketilmek üzere satış noktalarında yerini almaya başladı. Geleneksel yöntemlerle üretilen ve yaklaşık 6 ila 7 ay boyunca toprak altında dinlendirme sürecinden geçen bu ürün, kendine özgü aroması ve karakteristik tadı nedeniyle vatandaşlar tarafından büyük ilgi görüyordu. Şehrin tescilli lezzetleri arasında yer alan otlu küp peyniri, kışlık hazırlıkların başladığı bu dönemle beraber satışa sunuluyordu. Sirmo, mendi ve heliz gibi farklı türdeki otlarla hazırlanan peynir, toprak altında geçirdiği olgunlaşma evresini tamamladıktan sonra sofralara ulaşıyordu. Dinlenme süresince su kaybederek ağırlığının azaldığı bu özel peynirin kilogram fiyatı ise 700 TL ile 800 TL arasında değişkenlik gösteriyordu.

Üretim Süreci ve Geleneksel Teknikler

Mesleğini babasından devralarak 6 yıldır sürdüren peynir satıcısı Yunus Akçılgın, Van bölgesinde salamura ve otlu küp peyniri olmak üzere iki çeşit peynir türü bulunduğunu belirtti. Küp peynirinin geleneksel yöntemlerle üretildiğini ifade eden Akçılgın, bu iki türün farklarını şu şekilde aktardı: "İki çeşit peynirimiz bulunuyor. Bunlardan birincisi yaz başlarında üretilen salamura peyniri, ikincisi ise Van'ın meşhur otlu küp peyniridir. Küp peyniri, yaklaşık 6-7 ay boyunca toprağın altında uygun koşullarda dinlendiriliyor. Dinlenme sürecini tamamladıktan sonra tezgâhlere, oradan da sofralara ulaşıyor. Peyniri yaklaşık 4-5 ay öncesinden toprağa gömüyoruz. Toprağın altında suyunu çekme sürecine girdiğinde fire veriyor. Örneğin, 40 kilo olarak toprağa gömüldüğümüz peynir, dinlendirme aşamasından sonra 30 kiloya düşüyor. Yaklaşık 10 kilo fire verdikten sonra satışa hazır hale gelerek tezgâhımıza ulaşıyor."

Otların Kattığı Benzersiz Aroma

Otlu küp peynirinin kendine has karakteristik aroması ve tadıyla Van mutfağının vazgeçilmez unsurlarından biri olduğunu vurgulayan Akçılgın, peynirin içeriğindeki bitkisel çeşitliliği de detaylandırdı. Peynirin içerisindeki temel bileşenlerin sirmo, mendi ve heliz otları olduğunu söyledi. Ayrıca, köylülerin kişisel tercihlerine göre reçeteye kekik ve pıltan otunun da eklendiğini belirterek, bu otların peynire farklı bir lezzet boyutu kattığını ifade etti.

Tuz Oranı ve Lezzet Dengesi

"Van denildiği zaman akla doğrudan küp peyniri gelir." Peynirin tuz oranı hakkında çeşitli değerlendirmelerde bulunan Akçılgın, ürünün popülaritesini şu sözlerle dile getirdi: "Van denildiği zaman akla doğrudan küp peyniri gelir. Çünkü Van otlu küp peyniri, lezzetiyle sofraların vazgeçilmez bir parçasıdır. Kendine has çok güzel bir aroması ve tadı bulunmaktadır. Peynirin gerçek tadını deneyimlemeyen kişiler, tuz oranından şikâyet ederek 'Van peyniri çok tuzludur' şeklinde bir yorumda bulunabiliyorlar. Oysa peynirin tuzluluğu, içerisindeki otlardan kaynaklanıyor. Bu tuz miktarı ne damak tadını bozacak kadar fazla ne de lezzetini zayıflatacak kadar azdır; tam olarak dengeli bir seviyededir."

Maliyet Analizi ve Satış Fiyatları

"Fiyatlar 700 liradan başlayıp 800 liraya kadar çıkıyor" Van otlu küp peynirinin kahvaltı sofralarında büyük beğeniyle tüketildiğini kaydeden Akçılgın, bu eşsiz lezzeti henüz tatmamış olan kişilere yönelik tavsiyelerde bulundu. Endüstriyel üretimle üretilen ürünlerle kıyaslandığında, geleneksel yöntemlerle hazırlanan ürünün çok farklı bir lezzet profili sunduğunu belirtti. Akçılgın, maliyet ve satış süreciyle ilgili şu bilgileri paylaştı: "Peyniri köylülerimizden 600 liradan tedarik etmeye başladık. Ancak toprak altında beklediği sürede fire verdiği için maliyetler artış gösteriyor. Şu anki durumda peynirlerimizin satış fiyatları 700 liradan başlayıp 800 liraya kadar yükselmektedir."